Pić się chce. Opowiadania
Wolfgang Hilbig

ostatnia sztuka

Pić się chce to wehikuł wynoszący czytelnika w przestrzeń, która zdaje się gubić swoje kontury. Opowiadania Wolfganga Hilbiga spowija aura niesamowitości, niczym u E.T.A. Hoffmanna, Edgara Allana Poe czy Franza Kafki, a jednak ten oniryczny świat, zaludniony postaciami o nieokreślonej tożsamości, jest wyrazem konkretnych realiów politycznych wschodnioniemieckiego socjalizmu oraz okresu pozjednoczeniowych napięć.

Niniejszy tom zawiera piętnaście krótkich próz wybranych przez Ryszarda Wojnakowskiego z całokształtu twórczości Hilbiga. Te precyzyjnie skonstruowane utwory są popisem narracyjnego eksperymentatorstwa, cos prawia, że ich autora zalicza się do grona klasyków niemieckiej literatury drugiej połowy XX wieku. Jak wskazywał Lszló Krasznahorkai: Wolfgang Hilbig jest artystą najwyższej rangi. Odkrył zadziwiający język, aby opisać przerażający świat.

 

Wolfgang Hilbig (1941-2007) niemiecki pisarz, autor opowiadań, powieści i wierszy. Pochodził z Meuselwitz w Saskim Zagłębiu Węglowym. W 1979 roku zamieszkał w Berlinie Wschodnim. Do 1981 roku pracował fizycznie, głównie jako palacz w kotłowni. Był samoukiem, który kształcił się na kursach pisarskich dla klasy robotniczej, jednak jego niepoprawna postawa polityczna spowodowała, że nie mógł publikować w NRD. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych przeniósł się do Niemiec Zachodnich. Uznanie krytyki zdobył dzięki książkom takim jakUnterm Neomond(1982),Die Weiber(1987),Eine bertragung(1989),Alte Abdeckerei(1991), a 2002 roku został uhonorowany Nagrodą im. Georga Bchnera za całokształt twórczości. Po polsku ukazały się dotąd dwie powieści Hilbiga:Ja(2006) iProwizorium(2008) obie w przekładzie Ryszarda Wojnakowskiego.

Jaką atmosferę odnajdę w zbiorze opowiadań "Pić się chce" Wolfganga Hilbiga?

Książka "Pić się chce" oferuje mroczny, oniryczny klimat, w którym granice między rzeczywistością a snem ulegają całkowitemu zatarciu. Czytelnik zanurza się w dusznej aurze wschodnioniemieckiego socjalizmu, przedstawionej w sposób niezwykle plastyczny i niepokojący. Teksty te łączą w sobie surowy realizm z elementami niesamowitości, co tworzy unikalne i głębokie doświadczenie literackie. Jest to pozycja obowiązkowa dla osób ceniących literaturę wysokiej próby o gęstej, niemal fizycznie odczuwalnej strukturze. Ta proza wymaga od odbiorcy pełnego zaangażowania zmysłów.

Dla kogo lektura opowiadań Hilbiga może okazać się zbyt wymagająca?

Zbiór ten nie jest odpowiedni dla czytelników poszukujących lekkiej rozrywki lub linearnych i prostych w odbiorze historii. Skomplikowana struktura narracyjna oraz eksperymentalny język autora wymagają od odbiorcy dużego skupienia oraz literackiego wyrobienia. Tematyka politycznych napięć i egzystencjalnej niepewności sprawia, że lektura bywa przytłaczająca i emocjonalnie bardzo wymagająca. Osoby preferujące optymistyczne zakończenia mogą poczuć się zawiedzione brakiem jasnych i pozytywnych konkluzji w tych tekstach. To literatura skierowana do świadomego czytelnika, który nie boi się trudnych tematów.

Ile utworów zawiera ten tom i czy są one ze sobą powiązane?

W publikacji znajduje się piętnaście krótkich próz, które stanowią reprezentatywny przekrój przez całą twórczość tego wybitnego niemieckiego autora. Choć każde opowiadanie funkcjonuje jako odrębna całość, łączą je wspólne motywy tożsamości, wyobcowania oraz życia w cieniu totalitarnego systemu. Wyboru tekstów dokonał uznany tłumacz Ryszard Wojnakowski, dbając o spójność artystyczną całego zestawienia. Dzięki takiemu układowi czytelnik może precyzyjnie prześledzić ewolucję stylu Hilbiga na przestrzeni kilku dekad. Każdy tekst wnosi nową perspektywę do spójnego obrazu świata przedstawionego.

W jaki sposób robotnicza przeszłość autora wpływa na tematykę tych opowiadań?

Doświadczenia Hilbiga jako pracownika fizycznego i palacza w kotłowni nadają jego prozie wyjątkowej, surowej autentyczności. Autor po mistrzowsku opisuje industrialne krajobrazy Saskiego Zagłębia Węglowego, nasycając je brudem, dymem i trudami ciężkiej pracy. Ta perspektywa pozwala mu na bezlitosną analizę realiów NRD, których próżno szukać w oficjalnych przekazach propagandowych z tamtego okresu. Jego biografia bezpośrednio przekłada się na wiarygodność kreowanych postaci, które często są zepchnięte na margines społeczeństwa. To unikalne połączenie perspektywy robotniczej z intelektualną głębią samouka.

Do jakich znanych twórców literatury można porównać styl pisarski Wolfganga Hilbiga?

Styl Wolfganga Hilbiga wykazuje wyraźne pokrewieństwo z twórczością Franza Kafki, Edgara Allana Poego oraz E.T.A. Hoffmanna. Podobnie jak u tych mistrzów, w jego tekstach szara codzienność zostaje przefiltrowana przez pryzmat lęku i nadnaturalnej grozy. Narracja charakteryzuje się precyzją konstrukcji, a jednocześnie odwagą w stosowaniu nowatorskich i odważnych środków wyrazu. Lektura tych opowiadań pozwala zrozumieć, dlaczego Hilbig jest uznawany za klasyka literatury niemieckiej drugiej połowy XX wieku. To doskonały wybór dla miłośników prozy egzystencjalnej i surrealistycznej.