Bezludna wyspa
Gilles Deleuze

ostatnia sztuka

Niniejszy tom zbiera niemalże całość tekstów GillesaDeleuzea opublikowanych we Francji i za granicą między 1953 i 1974 rokiem to znaczy od momentu,w którym ukazała się jego pierwsza książka Empiryzm i subiektywność, aż po debaty toczone wokół wydania,wraz z Flixem Guattarim, Anty-Edypa. Zbiór ten składa się zasadniczo z artykułów, zapisów konferencji, przedmów, wywiadów i wykładów, które zostały już opublikowane, ale nie znalazły się dotąd w żadnej z książek Deleuzea. Jedyne warunki postawione przez Deleuzea były następujące: żadnych tekstów sprzed 1953 roku i żadnych publikacji pośmiertnych czy wziętych z niezredagowanych rękopisów. Znajdziemy tu wprawdzie kilka tekstów uprzednio niewydanych, ale wszystkie one figurują w bibliografii z roku 1989. Zbiór ten chce więc udostępnić czytelnikom teksty trudno dostępne, rozproszone w czasopismach, dziennikach, publikacjach zbiorowych, itp.Chodzi tu raczej o odnalezienie mitologicznego życia bezludnej wyspy. Robinson, mimo swej porażki, udziela nam wskazówki: potrzebny był mu najpierw pewien kapitał. Jeśli idzie o Zuzannę, punktem wyjścia jest sytuacja oddzielenia. Żadne z tych dwojga nie nadawałoby się do życia w parze. Należy jednak odzyskać mitologiczną czystość tych trzech podpowiedzi i powrócić do ruchu wyobraźni, który uczynił z bezludnej wyspy model, prototyp duszy zbiorowej. Prawdą jest, że to, co ma miejsce na bezludnej wyspie nie jest stwarzaniem, ale odtwarzaniem i nie początkiem, ale zaczynaniem od nowa. Wyspa jest źródłem, ale źródłem wtórnym tu wszystko zaczyna się ponownie. Wyspa jest niezbędnym minimum tego ponownego zaczynania, materiałem ocalałym z początku pierwszego, jądrem lub promieniującym jajem, które musi wystarczyć, by odtworzyć wszystko. Zakłada się tu oczywiście, że powstanie świata przebiega w dwóch etapach lub dwustopniowo, jako narodziny i odrodzenie, gdzie to drugie jest równie konieczne i istotne co pierwsze, a to pierwsze z konieczności ułomne, domagające się podjęcia na nowo i od razu zanegowane przez katastrofę. Konieczność drugich narodzin nie wynika z katastrofy, ale na odwrót: katastrofa następuje na początku, bo początek od początku wymaga drugich narodzin.

 

*

 

Jako miejsce drugiego początku, wyspa powierzona jest człowiekowi, nie bogom. Jest odseparowana, oddzielona wodną masą powodzi. Ocean i woda okazują się ucieleśniać taką zasadę segregacji, wedle której na świętych wyspach zawiązywać się mogą wyłącznie żeńskie wspólnoty, jak w przypadku Kirke lub Kalipso. Początek to w końcu sprawa Boga i pary, ale nie nowy początek, który zaczyna się od jaja dlatego mitologiczne macierzyństwo jest często partenogenezą. Idea drugiego początku nadaje bezludnej wyspie jej całe znaczenie: to święta wyspa, która ostaje się w świecie nieśpiesznym by ponownie się zacząć. W ideale rozpoczynania od nowa jest coś, co poprzedza sam początek, co go pogłębia i zanurza z powrotem w upływającym czasie. Bezludna wyspa to materia tego czegoś niepamiętnego lub najgłębszego.

 

Prawdą jest, że to, co ma miejsce na bezludnej wyspie nie jest stwarzaniem, ale odtwarzaniem i nie początkiem, ale zaczynaniem od nowa. Wyspa jest źródłem, ale źródłem wtórnym tu wszystko zaczyna się ponownie. Wyspa jest niezbędnym minimum tego ponownego zaczynania, materiałem ocalałym z początku pierwszego, jądrem lub promieniującym jajem, które musi wystarczyć, by odtworzyć wszystko. Zakłada się tu oczywiście, że powstanie świata przebiega w dwóch etapach lub dwustopniowo, jako narodziny i odrodzenie, gdzie to drugie jest równie konieczne i istotne co pierwsze, a to pierwsze z konieczności ułomne, domagające się podjęcia na nowo i odrazu zanegowane przez katastrofę. Konieczność drugich narodzin nie wynikaz katastrofy, ale na odwrót: katastrofa następuje na początku, bo początekod początkuwymaga drugich narodzin.

 

(fragment książki)

Co zawiera tom "Bezludna wyspa" Gillesa Deleuze'a?

Ten tom zbiera niemalże całość tekstów Gillesa Deleuze'a, które zostały opublikowane we Francji i za granicą w latach 1953-1974. Są to głównie artykuły, zapisy konferencji, przedmowy, wywiady oraz wykłady. Co ważne, teksty te nie znalazły się dotąd w żadnej z wcześniejszych książek Deleuze'a. Dzięki temu czytelnicy mają dostęp do trudno dostępnych materiałów rozproszonych w różnych czasopismach i publikacjach zbiorowych.

Jaki okres twórczości Gillesa Deleuze'a obejmują teksty zgromadzone w książce?

Teksty zebrane w "Bezludnej wyspie" obejmują lata 1953-1974. Jest to okres od momentu wydania jego pierwszej książki "Empiryzm i subiektywność" aż po debaty toczone wokół publikacji "Anty-Edypa", napisanej wspólnie z Félixem Guattarim. Zbiór ten pozwala prześledzić rozwój myśli filozofa w kluczowym okresie jego twórczości. Uzupełnia on dotychczasową wiedzę o dorobku Deleuze'a.

Jaką rolę odgrywa motyw "bezludnej wyspy" w filozofii przedstawionej w książce?

Motyw bezludnej wyspy w książce jest kluczową metaforą dla idei drugiego początku, odtwarzania i zaczynania od nowa. Nie jest to stwarzanie w sensie kreacji, lecz ponowne uruchomienie, bazujące na materiale ocalałym z pierwszego początku. Wyspa symbolizuje niezbędne minimum do odtworzenia wszystkiego, działając jako źródło wtórne. To koncepcja świętej wyspy, która istnieje w świecie nieśpiesznym do ponownego rozpoczęcia, pogłębiając ideę samego początku. W ideale rozpoczynania od nowa jest coś, co poprzedza sam początek.

Czym różni się "zaczynanie od nowa" od "stwarzania" w kontekście filozoficznym książki?

W filozofii przedstawionej w książce "zaczynanie od nowa" jest wyraźnie odróżniane od "stwarzania". Stwarzanie odnosi się do pierwotnego aktu kreacji, natomiast zaczynanie od nowa to proces odtwarzania, który następuje po katastrofie lub ułomności pierwszego początku. Wyspa jest tu postrzegana jako źródło wtórne, gdzie wszystko rozpoczyna się ponownie, wykorzystując już istniejący materiał. To wskazuje na dwustopniowy proces powstawania świata - narodziny i odrodzenie, gdzie to drugie jest równie istotne. Konieczność drugich narodzin nie wynika z katastrofy, ale na odwrót.

Dla kogo przeznaczona jest ta publikacja Gillesa Deleuze'a?

Publikacja jest przeznaczona dla czytelników zainteresowanych filozofią Gillesa Deleuze'a, szczególnie tych, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę o jego wczesnej i średniej twórczości. Zbiór ten oferuje unikalny wgląd w jego myśli, poprzez teksty, które były wcześniej trudno dostępne i rozproszone. Będzie cennym źródłem dla studentów, badaczy oraz wszystkich pasjonatów współczesnej filozofii. Książka stanowi istotne uzupełnienie biblioteki każdego miłośnika myśli Deleuze'a.