Pusty las
Monika Sznajderman

Koniecznie sięgnij po najnowszą publikację "Pusty las" autorstwa Moniki Sznajderman i wejdź w mroczny klimat beskidzkiej opuszczonej ziemi!"Pusty las" to niesamowicie wciągająca książka o życiu, poszukiwaniu sensu i zrozumienia. Żyjemy, zajmując miejsce naszych przodków. To oczywista kolej rzeczy. Jednakże jak żyć w miejscu, w którym pozostała garstka ludzi? W jaki sposób wypełnić panującą zobojętniałą pustkę? Miejsce to zajmowało 800 osób, nie odeszły samoistnie, ale zmiotła je historia czasu.Monika Sznajderman opowiada o swoim życiu w beskidzkiej wsi, w Wołowcu, z której po kolei znikali ludzie poszukujący szczęścia i sensu za oceanem: biedacy, nafciarze, Cyganie, Żydzi oraz Łemkowie. Jej publikacja to także szczere oddanie hołdu temu zapomnianemu miejscu na ziemi, jego historii i jego mieszkańcom. Ponadto, stanowi zapis autorki opowiadający o odnajdywaniu siebie przez powinność innych. Najciekawszym aspektem w książce jest mroczny las, który z obojętnością porasta miejsca zburzonych domów i świątyń, ogrody i pola, stare ścieżki, nieznane groby i bezimienne mogiły.O książceŻyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia? "Pusty las”to opowieść autorki o życiu w Wołowcu, beskidzkiej wsi, z której kolejno znikali szukający szczęścia za oceanem biedacy, wizjonerscy nafciarze, Żydzi, Cyganie, Łemkowie. To także jej hołd dla tego miejsca na ziemi, jego historii, przyrody i jego mieszkańców.„Pusty las”to książka o życiu "wśród zrujnowanych cerkwi i zdziczałych sadów", o wrastaniu w osierocony krajobraz i o czytaniu świata, który trwa już tylko w powidokach czegoś, czego "nie wolno przeoczyć”.Monika Sznajderman czyta Beskid Niski i czyta Wołowiec - czyta swoje miejsce na ziemi, miejsce życia na łące pamięci, w wyrwach po dawnych mieszkańcach Łemkowszczyzny. Te wyrwy, te pasma pustki - niewidoczne na pierwszy rzut oka - zjawiają się pośród słów, zawołane po imieniu. W tej prozie niemal słychać stukot klawiszy pod opuszkami palców, słychać oddech zbratany z rytmem kroków. I słychać też - mocno, wyraźnie - coś, co jest "jak łemkowskie gorzkie żale, jak smutna litania".Pusty las - miejsce, od którego wieje grozą, całe w dreszczach, zagrzebane w cierpkiej ciszy. I jednocześnie jest to miejsce żywych głosów, codziennej krzątaniny, powszedniej czułości istnienia, która pachnie chlebem, tarniną i mgłą.Może w tym właśnie leży tajemnica tej prozy - w czułości, z jaką Monika Sznajderman dotyka ziemi niczyjej, leżącej pod białym, lodowatym słońcem, śmiertelnie zranionej. Ta czułość dotknięć jest czułością słów, ale ma też w sobie coś z miłości ? przenikliwej, trzeźwej, dyskretnej. Taka miłość staje w pustym lesie, nawołuje. Wywabia z nieistnienia to, co powinno trwać. Układa usta do dawno zapomnianych imion jak do pocałunku. Powierza istnienie wyobraźni - osłania je, opatruje jego rany.prof. Paweł PróchniakPowtarzane często pytanie: "Co ja tu robię?" jest ostatecznie pytaniem: "Kim jestem?". Odpowiedź autorki nie jest spekulacją, ale działaniem, zatrudnieniem, budowaniem domu, zamieszkiwaniem, "wrastaniem" w tę pustkę po Łemkach, Żydach, Cyganach. Tworzeniem ze śladów i znaków przeszłości, głównie jednak "śladów śmierci, a nie śladów życia", własnej "okolicy", czyli ustanawianiem świata na nowo i siebie w tym świecie, gdzie „przedwieczorną porą czuje się smutek, drżenie i lęk.Najważniejszą sprawą wydaje się jednak to, że Monika Sznajderman bliska jest odnalezieniu języka, w którym może rozmawiać z nieobecnymi, z jej nieznanymi sąsiadami. Ten język jest widzeniem "przez nicość”, przybliżaniem się do świata z czułością, a nie widzeniem-władaniem. To bardzo ważne w czasach, gdy pamięć staje się towarem."Pusty las”jest zapisem odnajdywania siebie przez powinność wobec Innych. I nie jest metaforą. Jednym z powtarzalnych wyobrażeń w tej książce jest właśnie las, który z bezlitosną obojętnością porasta progi zburzonych domostw i świątyń, ogrody i pola, wydeptane ścieżki, bezimienne mogiły i cmentarne nagrobki, ale też jako "drzewo z grobu”wpisuje się w odwieczną topikę życia.prof. Roch SulimaO autorceMonika Sznajderman to znana polska pisarka, wydawczyni oraz antropolożka kultury. Posiada stopień doktora nauk humanistycznych w Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Aktywnie zajmuje się antropologią współczesności oraz nowoczesnymi formami wyobrażeń i symboli religijnych. Jest dwukrotną finalistką Nagrody Literackiej Nike. Znana jest przede wszystkim z takich książek, jak "Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna", "Przecież ich nie zostawię" oraz "Zaraza".